ወተሃደራዊ ዓቕሚ - ጃንዳ ማለሊት፡

Updated: Aug 9

ኣብ ዝሓለፈ እዋን፡ ብዛዕባ "ሓፈሻዊ ገምጋምን ኣቃዉማን ሰራዊት ህዉሓት" ዘርዚርና ከም ዝነበርና ይዝከር፡ ንሕጂ ከኣ ወተሃደራዊ ዓቕሚ እዛ ጃንዳ እንታይ ይመስል፡ ኣሕጽር ኣቢልና ንርአ።


ኣብ ህላወ ሓደ ድሉዉ ሰራዊት ንኪናት ዝበሃል፡ ልዑል ተራ ዘለዎም ብዙሓት ሮቋሒታት እኳ እንተለዉ፡ ብቀንዱ ግን ኣብ "4ን" ቀንድን፡ ካልኦት ተወሰኽትን ኣቶኪርና ንዛረብ።

1. ቁጠባ (Economy)፡


ሓደ ሓይሊ ክዋጋእ፡ መጀመሪያ ቁጠባ ክህልዎ ኣለዎ፡ ምናልባት ብጀካ ኤርትራዊ ሓይሊ። ኣብ 1994 ከም ሓይለቡኣ ገንዘብ ከተባኽን፡ ብምዕራባዉያን ቀጠሊያ መብራህቲ ዝተወላዓላ ጃንዳ፡ ብቢሊዮናት ዶላር ሓደ ገዚፍ ሰራዊት ሃኒጻ ኔራ'ያ። እንተኮነ፡ እቲ ስንቂ ካብ ኪናት ባረንቱ ሳልሳይ ወራር፡ 2000 ዓ/ም ዘሕልፋ ኣይነበረን፡ ትሕዝቱኣ ምስ ጸንቀቀት ኣብ ዉዕል ምቁራጽ ቶኺሲ ክትኣቱ ተገዲዳ።


ኣብዚ ሕኪ እዋን፡ ጃንዳ ንኪናት ምስ ፈደራል ሰራዊት ምክልኻል ድዩ ካልእ ሓይሊ፡ ጎኒ ጎኒ ጻሕገርገራ ናይ ኣደባባይ መናዉራ፡ ናይ ምዉጋእ ቁጠባዊ ዓቕሚ'ከ ኣለዋ ድዩ...?


እቲ መልሲ፡ ኖ'የብላን፡ ወይ ዉን ድሕሪ ዝተወሰነ እዋን ብፍጹም ኣይክህልዋን'ዩ። ኣብ ብብልሽዉና ዝተቋማጥዓ ብስም ህዝቢ ዝሽቅጣ ትካላት ተሞርኪሳ፡ እዚ ኩሉ ዝሓለፈ ሽበራዊ ስርሓታት ከተካይድ ዝጸንሐት ጉጅለ፡ ትካላታ ጠፊሸን፡ ብልሽዉና ከኣ ከም ሕማም መንሽሮ ንነብስኻ ዉን ኣመሽሚሹ ክሳብ ዝቀትሎ፡ ኣብ ዝሓጸረ ግዜ ኣማህሚኑ ክቀትላ፡ ትጽበዮ ኩነት'ዩ።


ኣብዚ ጉዳይ፡ እቲ ዕድል ክህልዋ ይኽእል ኔሩ ትብሎ፡ ምናልባት ነቲ ህዝቢ ብቁጠባ ኣጎልቢታቶ እንተትጸንሕ፡ ከም ሓሊዮትን ደገፍን ህዝቢ ናይ ምጽናሕ ዕጫ ክህልዋ ግድን'ዩ። እንተኮነ፡ ህዝቢ ትግራይ ብፍላይ ኣብ ገጠራት ዝነብር ብማሕበረ-ቁጠባዊ ሽግራት ጥራይ ዘይኮነ ዝሳቀስ፡ ብሰንኪ እዛ ጃንዳ ናይ ድሕነት/ህላወ ከቢድ ሽግራት ገጢምዎ ዘሎ ህዝቢ'ዩ።


2. #ዕላማ (Army Objectives)፡


ሓደ ሰራዊት ብርእሰ ምትእምማንን ሞራልስ ክዋጋእ፡ እቲ ቀንዲ ረቋሒ፡ "ንጹር ዕላማ" ክህልዎ ኣለዎ። ዝተመቃቀለ ወይ ዝተዛብዐ ዘይንጹር ስእሊ ምስ ዝህሉ፡ ነቲ ሰራዊት ኣብ ስእሊ ተሰሪዑ ጥራይ ኢኻ ክትሪኦ ዕድል ዘለካ። ኣብ ድፋዕ ምስ ኣተወ፡ ብኸመይ መንገዲ'ዩ ቅሂሙ ዝተርፍ፡ ኣሰንባዲ'ዩ ዝገብሮ።


በጺ መንጽር፡ ሰራዊት ህዉሓት ምስ ትርኢዮን፡ "ንምንታይ ዕላማ ኢኻ ብረት ዓጢቕካ ዘለኻ?" ኢልካ ቃለ-ምልልስ ምስ ትገብረሉን፡ እቲ መልሲ ብርግጺ ልዕሊ ኣርባዕተ (4)፡ ምኮነ።


•√ ቀዳማይ፡ ንወያናይ ዲሞክራሲ (Restortion of TPLF Power in Addis Abeba)፡
•√ ካልኣይ፡ ነጻ ትግራይ (Free Tigray)፡
•√ ሳልሳይ፡ ኣምሓራን ሻዕቢያን ከይወሩና፡
•√ ራባዓይ፡ እንድዒ ምናልባት ንስራሕ "ደሞዝ" ኢለ፡

በዚ መንጽር እንበኣር፡ እዚ ጉዳይ ኣብ ባይታ ዘሎ ሓቂ ክሳብ ዝኾነ፡ ሰራዊት ጃንዳ ምናልባት ኣብ ድፋዕ እንተኣቲዩ፡ በዚ ኣቶ ከይተባህለ ክሓቅቅ ባህሪያዊ'ዩ።


3. ምኩራት ኣዘዝቲ ሰራዊት (Commanders)፡


ህዉሓት፡ ኣብዚ ዝሓለፈ 20 ዓመት ብዝተፈላለየ መንገዲ ብዙሓት ካብቶም ኣለዉኒ ትብሎም ኣዘዝታ፡ ከሲራ'ያ። መብዛሕትኦም ብሰንኪ ቀይዲ ኣልቦ ባህሪያቶም፡ ካብ ወተሃደራዊ ድስፕሊንን ስርዓትን ርሒቆም፡ ንሽሙ መመጅረጢ ገንዘብ ማዕርግ ተሰኪሞም፡ ዝተረፈቱ እዮም።


ብፍላይ ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ ዓመታት እሞ፡ ግዲ ኣብ ቀረባ ጸኒሖም እሞ ዝደፍኦም ረኺቦም፡ በልማማ ዝጸነቱ ኢዮም። ብሓፈሻ፡ ንህሉዉ ኩነታቶም ኣገናዚብካ፡ ኣብ ሰለስተ ክትከፍሎም ትኽእል።


1. ባዕላ ዝቀንጸለቶም ሓዊስካ ብዝተፈላለየ ምኽኒያት ኣብ ስራሕ ዘየለዉ፡ ንኣብነት፡

ሜ/ጀነራል ሓየሎም ኣርኣየ - ተቀንጺሉ፡

ብ/ጀነራል ክንፈ ገብረመድህን - ተቀንጺሉ፡

ጀነራል ክንፈ ዳንኘዉ - ተኣሲሩ፡

ጀነራል ሳዕረ መኮንን - ተቀንጺሉ፡

ጀነራል ኣብራሃ ዎልደማሪያም ኳርተር - ሓሚሙ ሞይቱ፡

ጀነራል ጻድቃን - ተረፊቱ፡

ሜ/ጀነራል ብርሃነ ነጋሽ - ተረፊቱ፡

ሜ/ጀነራል ገዛኢ (ምስ ጀ. ሳዓረ) - ተቀንጺሉ፡

ሌ/ጀነራል ሓለፎም እጂጉ - ተረፊቱ፡

ሜ/ጀነራል ሙሉ ግርማይ - ተረፊቱ፡


2. ኣብ ስራሕ ዘለዉ ክንሶም፡ ምስ ፈደራላዊ ምክልካል ሰራዊት ዝተሓቁፉ መኮኑናት፡

ጀነራል ሳሞራ ዮኑስ - ምስ ፈደራል ወጊኑ፡

ጀነራል ዮሃንስ ገ/መስቀል (ማንዲብል)፡ - ምስ ፈደራል፡


ካልኦት ብዙሓት መኮንናት ኣብዚ ንግዚኡ ስሞም ዝዕቀብ፡


3. ኣብዚ ምድብ ዝምደቡ ከኣ፡ ምስ ጃንዳ ዘለዉ ብቁጽሪ ኣዚዮም ዉሑዳት ኮይኖም፡ ካብ ወታሃደራዊ ታዕሊም (Exercise)፡ ዝረሓቁ፡ ብመስተን ዝሙትን ዝዓወሩ፡

ብ/ጀነራል ተኽለብርሃን ወ/ኣረጋይ፡ ኣብ NISA ዳይረክተር ነበር፡

ጌታቸዉ ኣሰፋ፡ ዳይረክቶር ድህንነት ኢትዮጲያ ነበር፡

ተኪኤ ምትኩ፡ ኣብዚ ሕጂ እዋን፡ ሓላፊ ፍሉይ ሓይሊ ጸጥታ ትግራይ ዘሎ፡


4. ንጡፍ ወተሃደራዊ ልምምድ (Active Military Drills)፡


ብመሰረት ወተሃደራዊ ፍልስፍና፡ ሓደ ሰራዊት ምስ ላዕለዎት መኮንናቱ ከይተረፈ፡ ሰለስተ ወርሓዊ ኣብ ማእከላይ ክሳብ ናይ ሌንጀር ኮርስ ክወስድ፡ ከም ሓዲሽ ተዓላሚ ዘብዘብ ክብል የገድድ።


ኣብ 2016፡ ኢህወደግ ሰርዊት መከላከሊያ ኣኪባ፡ "ንሻዕቢያ ተዳኺማ ከላ ሕጂ ንደስቃ'ዶ?"፡ ክትብል ከላ፡ ጀነራል ሳሞራ ዮኑስ ከምዚ ክብል ድሂልዋ ኔሩ።


"ንስኹም ብመስተን ጫትን ዝበስበስኩም፡ ሓይልኹም ኣብ ሰላማዊ ህዝቢ ከተርኢዮ ክትህንደዱ ስለዉዓልኩም፡ ወኻሩ ክንስኹም ኣናብስ ኮይኑ ይስማዓኩም ኣሎ....፡ ክትፈልጡ ግን ሰራዊት ሻዕቢያ፡ ካብ ሓለቃ ስታፍ ክሳብ ተራ መኮንናት፡ ሰለስተ ወርሓዊ ኣብ ሓያል ሌንጀር ኮርስ ዝጽመድ፡ ኩሉ ግዜ ድሉዉ ሓይሊ'ዩ.....፡ ንጸላኢኻ ኣትሒትካ ምግማት ከኣ፡ ተኸፍአ ከምቲ ናይ ኪናት 1998-20 እዚ ኩሉ ከቢድ ዋጋ ከፊልና፡ ካብ ባረንቱ ዝተመለስናን፡ ኣያኹም መለስ ድማ ኣብ ጣዉላ ዘግዳዓናን...ካብኡ ወጻኢ ካልእ ፍሉይ ትርጉም ዝርከቦ ጉዳይ ኣይኮነን....!"


ክብል ተሳሂልዋ ኔሩ'ስ፡ ከም ሳዕቤኑ ዉን ምስ መራሕቲ ህዉሓት ብፍላይ ድማ ናይ ሽዑ ዳይረክተር ድህንነት ዝነበረ ጌታቸዉ ኣሰፋ፡ ካብታ ሰዓት ጀሚሩ ኣብ ሕለፍ'ያ ኣቲዩ። ንሱ፡ ብመሰረት ወተሃደራዊ ድስፕሊን "ቅኑዕ ገምጋም ምህላዉ"፡ ቅኑዕ ሓበሬታ'ዩ ኔርዎ።


ሰራዊት ጃንዳ ኣብዚ ሕጂ እዋን ዉን ተኾነ፡ ምስ ተመኩሮ ዘይብሎም ኣዘዝቶም፡ ካብ ንጡፍ ወተሃደራዊ ልምምድ ዝረሓቁ፡ ንሽሙ ክዳንን ጫማን ኣጽሪኻ ን"ሓራካት" ኣብ ጎደናታት ሸነን ክብሉ ዝዉዕሉ፡ ካብ ዋላ ሓደ ከድሕኑ ዘይክእል፡ ብ "ሰራዊት ሃመማ" ዝምሰሉ ሓይሊ ኢዮም።


ንሰራዊት ሃመማ ከኣ፡ እቲ "ፍቱን መድሃኒት"፡ "ንሽሕ ሃመማ፡ ሓንቲ ፍሊት'ዩ" እቲ ስትራተጂ።


ካልእ ከም፡

•√ ብዝሒ ተዋጋኢ ሰራዊት፡

•√ ሎጂስትክን ዕጥቅን፡

•√ ሜካናይዝድ ኣሃዱ፡

•√ ሓይሊ ኣየርን ጸረ-ነፈርትን፡


ዝኣመሰሉ ኣገደስቲ ረቋሒታት፡ ብዘይ እዞም ኣብ ላዕሊ ዝተጠቅሱ ረቋሒታት፡ ዋጋ ስለዘይብሎም ኣብዚ ምዝራብ ትርጉም የብሎምን።


"ሓመድ ድበ ዕስለ!"

ዓወትንሓፋሽ...!!!

NationalEr Interest

158 views

©2019 Proudly created with NationalEr Interest.