ንድሕነትን ረብሓን፡ ሃገራዉነት ብመዓርነት፡ Proper Nationalism for National Security & Interest

Updated: Jul 13

ንድሕነትን ረብሓን፡ ሃገራዉነት ብመዓርነት፡

Proper Nationalism for National Security & Interest፡


ንጃንዳን ንዕኡ ዝመስሉ ጥሩፋት ሓይልታትን ምቕባር ሓደ ተልእኾ እዚ ወለዶ'ዩ። ንኣመላኻኽታ ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ኣብ ሃገርናን ህዝብናን ዉን ብቀጻሊ ምቅያርን ምዕራይን (Active to Corrective Cultural and Diplomatic Maintenance) ምስኡ ዝኸይድ ናይ ዲፕሎማሲያዊ ንጥፈታት'ዩ። ድሕነት ሃገር (National Security) ድማ፡ በዚ ይግለጽ።

እዚ ከኣ ምስቲ ብሕጂ ክንዓዮን ክንሰርሖን ዘለና፡ ንሃገራዊ ረብሓና ንምርግጋጽ (National Interest)፡ ተራ ጉዳይ'ዩ። ምኽኒያቱ፡ ሓደ ሕብረተሰብ ንድሕነቱ ጥራይ ክቃለስ ኣይነብር'ዩ። ህዝብና፡ ንዳርጋ ሓደ ዘመን ሰለም ከምዘየበለ፡ ወትሩ ክንዝክር ኣለና።


ሽርሒ፡ ናይ ኪናት ሓደጋ፡ ስግኣት (Existential Threats)፡ ኩሉ ግዜ ከም ዘለዉ ክንኣምን ኣለና። እንተኮነ፡ ብኸመይ ኣብ ከምዚ ኩነታት ሃገራዊ ድሕነትና ኣረጋጊጽና፡ ኣካል ሃገራዊ ረብሓታትና ዝበሃሉ ሸቶታት ሓደ ብሓደ ንሃርሞም፡ ድቃስ ዝኸልእ ዕዮ-ገዛ ነፍሲ ወከፍ ዜጋ'ዩ።


ናብ ዲያስፖራ (ራባዓይ ዞባ) ዘቅነዐ መልእኽቲ ኢና ከነሐልፍ ንፍትን ዘለና። ሃገራዊ ሞራል ብኸመይ ኩሉ ግዜ ይረጋገጽ፡ ነናትና ኣመላኻኽታ ክህልወና ይክእል'ዩ። እንተኮነ ምስ'ቲ ኣብ ሃገርና ዝወረደ ናይ 20 ዓመት ፍሉይ ዓሎቕ ማሕበረሰብ ዓለም፡ "ስዉር እዉጅ ኪናት"፡ ብፍሉይ ቅዲ "መኸተ" ክንስዕሮ'ዩ ኔርና፡ እዚ ሕጂ ዝካየድ ዘሎ ንጥፈታት ዉን፡ ሓደ ካብኡ'ዩ፡ መዛዘሚኡ ከኣ'ዩ።


ሓደ ካብ'ቲ ብዙሕ ዝወረደ ጸገማት፡ እዚ ብፍሉይ ኣገባብ ዝተዘርአ "ባህሊ ስደት"፡ ኣብ ማሕበረ-ቁጠባዊ ሂወት ዜጋታትና ዝርግርግ ኣእቲዩ፡ ርግኣት ኣስኢኑ'ዩ።


ሓደ ሰብ ስርሑ ብዝግባእ ክሰርሕ፡ ማሕበራዊ ርግኣት የድሊዮ። ሓደ ዜጋ፡ ንዓዲ ወጻኢ ምካድ፡ ክድዓት ኣይሓስቦን፡ ተኾነ ከም ለዉጥን፡ ሓገዝ ንቤ/ሰቡ ይኹን ሃገሩ ይርድኦ። ብዛዕባ እቲ ዝሓስቦ ርሑቅ "ጽቡቕ-ዓዲ" ዝበሎ ከኣ፡ ኣብ መፈለምታ ጉዕዝኡ ዋላ ሓደ መረዳእታ የብሉን።


ክኸይድ እንተዘይሓሰበ፡ መደብ እንተዘይብሉ ከኣ፡ በቶም ዝኸዱ ቤ/ሰቡ ድዩ ዓርከ-መዘንኡ፡ ማሕበራዊ ርግኣቱ ይዝረግ። ንመደብ "ባህሊ ስደት" ሃንደስቱን ደረስቱን ልኡኻት ሳጥናኤል፡ ንሃገራት ወጻኢ ምእታዉ "ዓዲ ሰብ ምእታዉ" ኢሎም ባዕሎም ይጽዉልዎ። ነዚኦም ዝኸዉን ገጀፍቲ ፋይላት ገበን ስለዘለና፡ ኩሉ ለ'ግዜ ኢልና ንሕለፎ።


እዚ ስእነት ማሕበራዊ ርግኣት፡ ብፍሉይ ወፍሪ ራባዓይ ዞባ (ዲያስፖራ) ናብ ዉሽጢ ሃገር ክንቀሳቀሱን ክመላለሱን ምግባር ጥራይ'ዩ ዝስበር ዝብል፡ ተሪር እምነት ኣለና። ዜጋታት ባዕሎም ሓላፍነት ክስከሙን፡ ተወዲቦም ክንቀሳቀሱ ይግባእ።


ክትሳኣሉ ዉን ዘይኮነ፡ ዕዮ-ገዛ ክወስዱን፡ ኣኣብ ዘድምዕዎ ዓዉዲ/ጽላት፡ ካብ ዉትህድርና ክሳብ ምህንድስና፡ ካብ ሕርሻ ክሳብ ሕክምና፡ ኮታ ኣብ ኩሉ ምስ ቀንዲ ስርሖም ኣብ ደገ ኣዛሚዶም፡ ብወለንታ ከበርክትዎ ዝክእሉ፡ ተሳትፎኦም ክዓዝዝ ክስራሕ ኣለዎ ዘይኮነ፡ ዜጋታት ባዕሎም ክሓስብሉ ኣለዎም።


ነዛ ሃገር ዕድሚኦምን ክፋል ኣካላቶም፡ ደሞምን ወፊዮም፡ ዋራሳይ-ይካኣሎ ከርቲቶም፡ ገለ ነብሶም እንተከኣሉ ንዓዲ ወጻኢ ዝኸዱ ዜጋታት ኣይኮናን ንብል ዘለና።


ብማዕረ ክንወፍር ኣለና፡፡ እዚ ኣብ ስእሊ ትዕዘብዎም ዜጋታት (ኣብ ሓለዋ ሃገር ዘለዉ)፡ ዋላ ዉን ኣብ'ቲ ዘለዉዎ ቦታ ጽኑዓት ይኹኑ፡ ናይ ግድን'ዩ ንዕኦም ዝትንክፍ፡ ምስ ባህሊ ስደትን ጸቕጢ መነባብሮ ስድራቤትን፡ ማሕበራዊ ርግኣቶም ክዝረግ። ሓደ ሓደ ግዜ፡ ካብ ክዉንነት ክንሃድም የብልናን።


ነፍሲ ወከፍ ዜጋ፡ ንኩሉ ንጥፈታቱን ሞይኡን ክሰርሖ ከወፍር ከሎ፡ ሃገሩን ሃገራዉነቱን ኣብ ማእክል ክገብሮ ኣለዎ። እዛ ሃገር ተድሌካን ትሓመላን እንተኬንካ፡ በዚ ጥራይ ክትሓስብ'ዩ ዕድል ዘለካ።


ሓደ፡ ኣብ ሽወደን ምህንድስና ባሓሪ (Marine Engineering) እንተወዲኡ ወይ ይመሃር እንተሃሊዩ፡ ከመይ ናይ መጽናዕቲ ወረቓቕቱ ብኣብ ገማግም ቀይሕ-ባሕሪ ዘሎ ማሕበረ-ቁጠባዊ ንጥፈታት ዜጋታትና ክገብሮ ኣለዎ፡ ክሓስብ ጥራይ ኣለዎ።


ሰላሕ ኢልና ድምጽና ከይተሰምዐ፡ ኣብ ሃገር ክንመላለስን፡ ነናይ ገዛእ ርእስና ኣበርክቶ ክህልወና፡ ሃገራዉነት ብመዓርነት (Proper Nationalism) ከነረጋግጽ፡ ግቡእን ግድነታዉን'ዩ።


እንበር፡ ኣብ ሃገራዊ ድሕነት (National Security) ንገብሮ ወፍርን ተሳትፎን፡ ንከም ጃንዳን ንዓኣ ዝመስላ ጃንዳታትን ምቕባር፡ ከም መፈጸምታ ዕዮ-ገዛና ክዉሰድ ፍጹም ኣይከኣልን፡ ነቶም ስራሕ ዝወዳእኩም ዝመስለኩም እሞ፡ ኣብ ሓድ ሕድኩም ተራ ናይ ቆልዑ ምምንጫት ዝኣተኹም፡ ምህሮ ይሃልኹም ኣይሃልኹም ዜጋታት ዉን ዘሐፍር'ዩ።


ክንደግሞ፡ ነዚ ኣሳእል ብምዉካስ፡ ንሃገራዊ ድሕነትና ጥራይ ዘይኮነ፡ ንሃገራዊ ረብሓታትና ኢልና፡ ሎሚ ክንወፍር፡ ሃገራዉነት ብመዓርነት (Proper Nationalism) ከነረጋግጽ፡ ምስ ነብስና መብጽዓ ክናኣቱ ንጽዉዕ።


ምኽኒያቱ፡ ድሕነትና ይኩን ረብሓና፡ መታን ንዘልኣለም ተኸቢሩ ክነብር።


ወትሩ ዓወትንሓፋሽ...!

NationalEr Interest

37 views

©2019 Proudly created with NationalEr Interest.