ንሽልማት ኖበል ሰላም ዝምልከት ዝርዝር

Updated: Apr 15

ኣዳራሽ ከተማ ኦስሎ (Oslo City Hall) ዘመሓላለፎ ሓቂ ኣብ ዓለም መዛረቢ ኮይኑ፡ ምስጢር ኣንጻራዊ ምግዳም ዓበይቲ ማዕከናት ዜና ዓለምና ዝበሃላ እንታይ ይመስለኩም....? ከምኡ ዉን ብዙሕ ኣቶኩሮ ዝረከቡ ርኢቶታት ህዝቢ ዓለም፡ ********************************************* ቅድሚ ናብቲ ቀንዲ ትሕዝቶ ምእታዉና ግን፡ ትማል ወኪል መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ኣፍሪቃዊ ሕብረትን (Charge de' Affairs AU & UNECA) ቁጠባዊ ኮሚሽን ሕቡራት ሃገራት ኣብ ኣፍሪቃን ዝኮነ ኣቶ ቢንያም በርሀ፡ ኣገዳሲ ጽሑፍ ኣብ ትዊተር ኣዉሪዱ ኣሎ፡ እቲ ጽሑፍ ብትግሪኛ ተቶርጊሙ ከምዚ ይብል፡

ስእሊ፡ 1. ኣቶ ቢንያም በርሀ ትዊት ዝገበሮ

"ብዙሓት ነገራት ክቀያየሩ ከለዉ፡ ብዙሓት ዉን ከምዘለዎ ከይተቀየሩ ይጸንሑ ኢዮም..! ኣብ ኣዲስ ኣበባ'ዩ፡ ሓደ ሰብ ኣብ መጋቢት 2013 ኣብ ሓደ ኣህጉራዊ ሰሚናር (FES Seminar)፡ ነዚ ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጲያን ዘሎ ጃላነት ከም ዝበለጸ መፍትሒ ኢሉ ዝቀረቦ፡ ከይ ሓነከ ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈዎርቂ ንክቅንጸል ሓሳቡ ዘቅረበ፡ ሎሚ ኣብ ኢጋድ (ዞባዊ ዉድብ IGAD) ኣስተምህሮ (Lecture) የካይድ ኣሎ።" ክብል ጽሒፉ፡ እቲ ሰብ ግን መን'ዩ...???? ኣብ ታሕቲ ተከታተሉ፡ ********************************************* ሽልማት ኖበል ሰላም ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጲያን፡ ዞባና ዞባ ቀርኒ ኣፍሪቃ/ቀይሕ-ባሕርን፡ ኣብ መቃን ዓለም እንታይ ሓቂ ኣንጸባሪቁ....? ቪድዮ፡ 1ይ፡ ምሉእ መደረ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጲያ፡ 2ይ፡ ብህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጲያን ኣብ መዕረፊኡ ሆቴል ዝተገብረሉ ናይ ድጋፍ ሰፊሕ ሰላማዊ ሰልፊ፡ 3ይ፡ ናይ ምስጋና መደረ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ንመንግስትብ ህዝብን ኤርትራ፡ ከም ብዙሓት ተዓዘብቲ፡ እዚ ሓዲሽ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጲያ ነዚ ዘሎ ጽቡቕ ተስፋ ሰላምን ራህዋን፡ ዓቅሙን ተሞኩሩኡን ብዘየገድስ "ጠጠዉ" ክብል፡ ዕንጋለ ዘድሊዮ ኮይኑ ይስማዓና ኔሩ'ዩ። ግን ጌጋ ርድኢት ምኳኑን፡ ንሕና ክንግምቶ ዘይንክእል (Unpredictable) መራሒ ምኳኑ፡ ኣብ'ቲ ኣደራሽ ዘስምዖ፡ ንኩሉ ግዱስ ተዓዛቢ ኣብዛ ዓለም ዝጸለወ ሓያል መደረ፡ ንኢትዮጲያዉያን ብፍሉይ ዘኩረዐ፡ ንጎረባብቶም ከም ኤርትራዉያን ዝኣመሰሉ ድማ፡ ዚያዳ ርእሰ-ምትእምማን ኣብ መጻኢ ዞባና ዝደረዐ ኢዩ ኔሩ።

ስእሊ፡ 2. ዶ/ር ኣቢየ ኣሕመድ ኣብ ኣዳራሽ ኦስሎ ሲቲ መደረ እንዳ ኣስመዐ፡

ሽልማት ኖበል ሰላም፡ ብሕጽር ዝበለ ኣብ ካልእ ትንተና ከይኣተካ፡ ንኤርትራን ኢትዮጲያን ን18 ኣዋርሕ ዘካየድኦ ሰላማዉን ዲፕሎማሲያዉን ጻዕርታት፡ ምንቅስቃሳት፡ ብፍላይ ድማ ንናይ 20ዓመታት ቃልሲ "መኸተ" ህዝብን መንግስትን ኤርትራ ብኣህጉራዊ ማሕበረሰብ፡ ይፍተዉዎ ኣይፍተዉዎ፡ ኣፍልጦ ከምዝተዋህቦ ዘነጽር ሓቂ'ዩ ኔሩ። ዋጋ ስለዘላታስ፡ ከምዚ ኣብዚ ድሒርና ንሪኢዮ ወደኽደኽ መዉደኽደኽቲ (Idle - Idler) ብዙሕ ኣጨኒቁ።

ስእሊ፡ 3. ስሉሳዊ ስምምዕ ኤርትራ፡ ኢትዮጲያ፡ ሶማሊያ

ኣብ መእተዊ መደርኡ፡ ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጲያ፡ እዚ ሽልማት ብስም ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጲያን ይቅበሎ ከምዘሎ፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ንብጻዩ ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈቆርቂ ክዉድስ ምስ ተሰምዐ፡ ተዓዛቢ ብጨብጨባ ጀሚሮሞ። ምናልባት ከም ፍሉይነት እቲ መደረ፡ ነቲ ናይ 20ደቂቅ ዝወሰደ ሓያል መልእክቲ ዝሓዘለ መደረ፡ ዝኮነ ወረቀት ይኩን ካልእ መሳርሒ ከይተጠቅመ ምዉጽኡ ዘይኮነ እቲ ኣገራሚ፡ ከም ኣፍሪቃቂ መራሒ መጠን፡ ብዛዕባ ፍልስፍናታት "ርእሰ-ማላዉነት" "ማሕበራዉነት" ይኩን ካልኦት ኣብ ርሑቃት ሃገራት ዝፈለቁ ማሕበራዉያን፡ ቁጠባዉያን፡ ፖለቲካዉያን ስነ-ሓሳባት ክገልጽ፡ ወይ ከወርጽጽ ክሽገር ኣብ ክንዲ ምርኣይ፡ ባዕሉ ምስ ህዝቡ ኢትዮጲያ ዘፍለቆ "መደመር" ዝሰመዪ ማሕበራዊ ፍልስፍና (ወይ ምስ ፖለቲካዊን ቁጠባዉን ፕሮግራም ዝስራዕ) ኣብ ኣእዛን ኣህጉራዊ ማሕበረሰብ ከብጽሐብ ምክኣሉ፡ ንባዕሎም ንኢትዮጲያዉያን ዓቢ ዓወት'ዩ።

ንትርጉም ሰላም ሓደ ወተሃደር ዝነበረ ኣዓሪዩ ከም ዝፈልጥ ከረድእ ዝፈተነ ቀድማይ ሚኒስተር ኢትዮጲያ ዶ/ር ኣቢየ ኣሕመድ፡ "ዓለም ይኩን ሓንቲ ሃገር ንብድሕሪ ኪናት ዘሎ ናይ ሓሶት ሓበንን ዓወትን ደበላን ደኣ ኢያ ትርኢ እንበር፡ ኣብኡ ዘሎ ዘባህርር ቅዝፈት፡ ምስባር ልባታት ስድራቤታት፡ ኪናት ዘስዓቦ ጃላነት፡ ማሕበራዉን ቁጠባዉን ተጽዕኖ ኣይትሪኦን ኣይተስተማቅሮን ኢያ፡ ክብል ነቲ ንሱ ኣብ ወያነ ዝወላዓቶ ኪናት ዘሕለፎ ዘስካሕክሕ ፍጻሜ ምብምስካር ከረድእ ክኢሉ።

ስእሊ፡ 4. ናይ ሎሚ ቀ. ሚኒስተር ኢትዮጲያ ኣብ ወተሃደራዊ ስራሕ፡

ካብ ሓንቲ ፍቅሪ ስድራቤት ከም ዝለዓለ ነገር ዝሕሰበላ "በሻሻ" ትበሃል ናይ ኦሮሞ ቁሸት ከም ዝበቆለን፡ መቦቆላዉነት ጻዕሪ ሓረስታይ ሃገሩ ንማሕበራዊ ለዉጢ ከም ኣብነት ናይ'ቲ ንሱ ዘፍለቆ ስነ-ሓሳብ መደመር ምኳኑ ዘብረሀ ዶ/ር ኣቢይ፡ ንእግረ መንገዱ ኣብ ኢትዮጲያ፡ 13 ኣዋርሕ ከምዘሎ ዉን ወሲኹ ንፍሉይነት ሃገሩ ኣንጸባሪቁ። ኣብ ምዉዳእ መደርኡ፡ ኩሉ ዑዱም ንሓደ ደቂቅን ፈረቃን ዝከደ ጨብጨባ ኣዝነብሉ። ንምሸቱ ዉን፡ ባኣሻሓት ዝቁጸሩ ኤርትራውያን ኢትዮጲያዉያን፡ ኣብ'ቲ ዘዕረፈሉ ግራንድ ሆቴል ከይዶም ሓጎሶም ገለጽሉ።

ስእሊ፡ 5. ዶ/ር ኣቢየ ኣሕመድ ኣብ ኣዳራሽ ኦስሎ ሲቲ ሽልማቱ እንዳወሰደ

********************************************* ዓበይቲ ማዕከን ዜና ዓለምና ዝበሃላ፡ ከም CNN, BBC World, Al Jazeera፡ France24፡ AFP ካልኦትን፡ ንጸረ እዚ ናይ ስለማ ሽልማት ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጲያን ክሕንጥጥኦ ዝቀነያ ምኽኒያታት እንታይ'ዩ፡ ወይ መቦቆሉ...??? ዝኸበርኩም ኣንበብቲ፡ ኣብ መእተዊ ጽሑፍና፡ ወኪል መንግስቲ ኤርትራ ኣብ ሕቡራት ሃገራት ኣቶ ቢኒያም በርሀ ኣብ ትዊትር ዝጸሓፎ ከም መእተዊ ተጠቂምናሉ ጸኒሕና፡ ብመንነት እቲ ሰብ ብምሕታት ዉን ደዉ ኢልና.....፡

ስእሊ፡ 6. ዓበይቲ ማዕከናት ዜና ዓለም

ሓደ ኣብነት ናይቲ ኣብዚ ክንጠቅሶን ከነረድኦን ደሊና ዘለና ሓቂ ስለዝኮነ ድማ፡ ብተገዳስነትን ዕቱብነትን ምክትታል ከድሌና'ዩ። ብቀደም ተከተል፡ ኣብ ባይታ መጺካ እዘን ማዕከናት ዜና ተደኪነናሉ ዘለዋ ሃገራት፡ እንትርፎ ቐጠር-ጠቀር፡ ካልኦት መብዛሕትአን ኣብዚ ሓዲሽ መድረኽን ለዉጥን፡ ምስ ኢትዮጲያ ኮነ ምስ ዞባና ኣወንታዊ ዲፕሎማሲያዊ ጽምዶ የካይዳ ከምዘለዋ ገምጋም ኣለና። ምኽኒያቱ፡ መጽናዕታዉያን ትካላተን (Think Tank Institutions) ከምዘነጽራለን፡ ኣብ'ዚ ዞባ ኮነ ሃገረ ኤርትራን ኢትዮጲያን፡ እቲ ክዉንነት......፡ ዝነበረ ኣገልጋሊ መልሕቀን፡ ሓንሳብ ንሓዋሩን ተማሒዩ ተደርቢዩ፡ ብዝኮነ ይኩን ዓይነት ጽዑቕ ክንክን (Maintenance Strategy) ተጠቂምካ ሂወት ከተልብሶ ብፍጹም ከምዘይከኣል ኢዩ ዝገንዝበን። ስለዚ፡ ካብ ምትእትታዉ ወጺካ ኣብ ምዕሩይ (Win to Win) ዝተሞርከሰ ዝምድና ምምስራት ኣማራጺ ዘይብሉ ኩነት ምኳኑ የረድኡ። እዞም ኣብ ዝተፈላለያ ዓበይቲ ማዕከናት ዜና ዓለም ደባሎ ኮይኖም ዘዉደልድሉ (Idle - Idler) ዘለዉ ደኣ መነ መን ኢዮም....??? እዚኦም፡ ኣብዚ 20ዓመት ብፍሉይ ክዕንድሩን፡ ናይ ደናግል ጉልባብ ተሸፊኖም፡ ብናይ "WWW" ኣድራሻ፡ ንምዝመዛ እዛ ኣህጉር ብሃገራት ምዕራብ ንከይቃላዕ ብኣገባብ ዝሽፍኑ ንክኾኑ ብፍሉይ ዝተኮስኮሱ ጻህያይ ኢዮም። ሰብ ገጀፍቲ ቆቢዕ በልዎም፡ ሰብ ቦርሳ፡ ብ "Wimple Wimpy Weed - WWW" እንተንገልጾም ዉን ጽቡቕ'ዩ። ሓደ ካብዚኦም፡ ንምቅንጻል ፕረዚደንት ኢሰያስ ኣፈዎርቂ ኣብ 2013 ሓሳብ ኣሚሙ ዝበልናዮ እንበኣር፡ እዚ ትግራዋይ ኢትዮጲያዊ ብዶ/ር መሓሪ ታደለ ማሩ (Phd Mehari Tadele Maru) ኢዩ።

ስእሊ፡ 7. ዶ/ር መሓሪ ታደለ ማሩ "WWW"

ንሱን ከምኡ ዝኣመሰሉን እምበኣር ኢዮም፡ ምሁራዊ ኣስተንትኖ የቅርቡ ኢዮም ተባሂሎም ከም ዘልመድዎም፡ ኣብ ማዕከናት ዜና ዓለም ክጽሕፉን ክዉቅጡን ዝዉዕሉ። ዶ/ር መሓሪ ታደለ ንኣብነት፡ ጽሑፋቱ ብቀጻሊ ኣብ ኣልጀዚራ የቅርብ። ንዞባዊ ሰላም እንዳጸዓትና፡ ኣብ ዞባዊ ዉድብ IGAD ተሸፊኑ፡ ብWWW ንጸረ ዞባዊ ሰላም ተተኺሉ ይሰርሕ። ካልእ ኣብነት ዉን ንዉሰድ፡ ኣብ CNN ኣብዚ ክልተ መዓልታት ዝወጸ ጽሑፍ፡ ንሽልማት ኖበል ሰላም ዝቃወም፡ ብቬንሳ ጻሃየ (ብስም ተቃዋሚት ንመንግስቲ ኤርትራ ትነግድ) ዝተጻሕፈ ኢዩ ኔሩ። ኣርእስቲ እቲ ጽሑፍ፡ "Opinion፡ Abiy Ahmed's Nobel Peace Prize win is Flawed Decision" ኢዩ ዝብል ኔሩ።

ስእሊ፡ 8. ካብ ጸጋም ንየማን፡ ሜሮን እስቲፋኖስ ከምኡ ዉን ቬኑስ ጸሃየ፡

ናይ ትግሪኛ ፕሮግራማት ዘለወን፡ ከም VOA ኣሚሪካ፡ BBC ዓባይ ብርጣኒያ፡ SBS ኣዉስትራሊያ፡ ንጎኒ ገዲፍካ (ማለት እቲ ሰብ ብቋንቁኡ ክሕስዋን ከጸልማ፡ ጉዳያት ክጥምዝዛ ስለዝዕዘበን፡ ጽቡቕ መረዳእታ ኣለዎ ንበል) ኣብ ካልኦት ማዕከናት ዜና ዉን፡ ክሳብ ሎሚ ኣርኪብና ብሚኒስተር ሓበሬታ ኤርትራ ዝተላእከ ናይ ትዊተር ኮነኔ ንFrance24 ከምኡ ዉን AFP፡ ካልእ ግን ኣብዘን ዓበይቲ ማዕከናት ዜና ተላሒጎም ኣዚዮም ምሕሻሽ ዝለመዱ ዝጽሕፉ ክሳብ ዘለዉ፡ እዚአን ዝኣክላ ጸረ እዚ ዘሎ ጉዳያት ጽሒፈን ኢልና ከይገረመና እቲ ስርሓት ሱር የብሉን፡ ሱሩ ተማሒዩስ፡ እዞም ጻህያያት ናይ "WWW" ኢዮም ተሪፎም። ከም ተዘክሮን ተሞክሮናን ዉን፡ ንከምዚኦም ዝኣመሰሉ ዓዉል ጻህያይ፡ ሓንቲ ሶፊያ ተስፋማሪያም (ናይ ሎሚ ኣምባሳድር ሃገረ ኤርትራ ኣብ ሕቡራት ሃገራት UN) ኢያ ትኣክሎም ኔራ። እዚኦም፡ Think Tank (መጽናዕታዊ ትካል) ክኾኑ ኣይክእሉን ኢዮም። ጥራይ ኣገልግሎቶም ከምዘብቅዐ፡ እቶም ዝቆጸርዎም ስለዝተማጻብዕሎም ክነግርዎም ኣይክእሉን፡ እቲ ባያታ ክሳብ ዝነግሮም ግን፡ ክዓዩ ኢዮም። ሓጺር መፍትሒ ከኣ፡ ምስተን ማዕከናት ዜና ምዉጣጥ ዘይኮነ፡ ኣብኣተን ተወዳዲርካ ኣቲካ፡ ምጽላዉ ኢዪ፡ ብዙሕ ዓቢ ጉዳይ ኣይኮነን። ስለዚ፡ በከምዚ ንረዳኣዮ...! ********************************************* ርኢቶ ህዝብታት ዓለም ብሓፈሻ ከመይ ይመስል...??? ካብ መቃናቅንቱ ክኸዉን ዝመረጸ ኣክቲቪስት ጃዋር መሓመድ ጀሚርካ፡ ክሳብ ዓበይቲ ፖለቲከኛታት እታ ሃገር፡ መራሕቲ ሃገራት ኣፍሪቃን ዓለምን ናይ እንቋዕ ሓጎሰካ መልእክቶም ኣመሓላሊፎም ኢዮም። ገለ ካብ'ቲ ኣብ Nobel Prize ኣድራሻ YouTube ዝተዘርግሐ መደረ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር፡ ዝተዋህበ ርኢቶታት እሞ ብዙሕ ጽምዶ ዝረከበ ዝመሰጠና ምስ ንርኢ፡ ********************************************* "ንደቀይ ይኩን ሓደስቲ ወለዶ፡ ኣብ ግዜ ዶ/ር ኣቢየ ኣሕመድ ይነብር ኔረ....ብኩርዓት ክብሎም ኢየ..."" ኢትዮጲያዊ፡ ቢኒያም ዎንድወሰን፡ 180Likes ********************************************* "ንሓያል መደርኡ ርኢካ፡ ሓደ ኣብነታዊ (Role Model) ቀድማይ ሚኒስተር'ዩ...! ኣክቡሮተይን ፍቅረይን ካብ ህንዲ" ህንዳዊ፡ ሉካሽማ ኩማር፡ 214Likes ********************************************* "ትፈልጡ'ዶ፡ ማርቲን ሉተር ኪንግ ኮይኑ ተሰሚዒኒ" ኣሜሪካዊ፡ Rajib Mollah፡ 181Likes ********************************************* "ብሰላም ክትድቅስ፡ ጎረቤትካ ብሰላም ይደቅስ...እወ፡ ኢትዮጲያ ናታ መራሒ ረኪባ፡ ኤርትራ ሰላማ ረኪባ...!" ኤርትራዊ፡ ዮሴፍ ኣይናኣለም፡ 90Likes ********************************************* "ኣብነት መራሕቲ ኣፍሪቃ፡ ናይ ሰላም ልኡክ ዓለም፡ PM ኢትዮጲያ...!" ሶማላዊ፡ ዓብደልቃድር ቋሲ፡ 85Likes *********************************************

ብሓፈሻ፡ ኖርዊጃዊ ኮሚተ ሽልማት ኖበል ሰላም፡ ብዉሳኒኦም ኣዚዮም ሕጉሳት ምንባሮም ኣብ'ቲ ኣዳራሽ ድሕሪ መደረ እቲ ቀዳማይ ሚኒስተር ዘርኢይዎ ዝነበሩ ናይ ሓጎስ ስምዒታት ክትርዳእ ይከኣል። እዚ ይመስል ትሕዝቶ ናይ ሎሚ፡ ዘለኩም መኣረምታ፡ ርኢቶ፡ ሓሳባት፡ ካልእን ኣብዚ ኣካፍሉ። ንኩሉኩም፡ ብኩፍት ልቢ ከነአንግደኩም ድልዋት ኢና። ተወሳኺ ሓበሬታ ምስ ትዉከሱና ዉን፡ ግዜና ኣይንበቀልኩምን። ንብጻይካ/ኪ Share ብምግባር ኣካፍል/ሊ። ንጉሆ ተሲኢካ/ኪ፡ ኣብ ገጻትና ኣቲካ/ኪ (Check ብምግባር) ዘሎ ሓዲሽ ነገር ተኸታተል/ሊ። ኣብ ምድቃስካ/ኪ ዉን፡ ዘሎ ጽሑፋት ብግቡእ ኣንቢብካ/ኪ ኣስተማቅሮ (Digest)፡ ተመራመረሉ፡ ሕርኽርኽ ምስብለካ/ኪ፡ ሓሳብካ/ኪ ብምክፋል ክትብድህ ዉን ከኣል/ሊ። ክሳብ መጠረሽታ፡ ንሰላም ሃገርናን ዞባና፡ ንብልጽግና ሃገርናን ዞባናን ከይተሓለልና ክንሰርሕ ኢና። ዓወትንሓፋሽ....!!! NationalEr Interest

14 views

©2019 Proudly created with NationalEr Interest.