ትግሪኛ ኤርትራ (ትግሪኚ) Vs ትግሪኛ ኢትዮጲያ (ትግራይ)፡ Tigrinya ER (Tigringi) Vs Tigrinya ET (Tigray)

ኣብ ታሕቲ ዘሎ ፍልልይ ቋንቃ ዘዳለወ/ት #Eli_Jah


ቋንቃ ይኹን ባህልን ልምድን ሓደ ሕብረተሰብ፡ ኣከባቢ እንበር ዓሌት ወይ ዘርኢ ኣይፈጥሮን ኢዩ። ዝተፈላለዩ ሕብረተሰብ ኣብ ሓደ ቁጠባዊ ይኹን ፖለቲካዊ ጂኦግራፊ ተጠርኒፎም ክነብሩ ምስ ጀመሩ፡ ናይ ሓባር ባህልን ልምድን፡ ከም'ኡ ዉን ሓደ ካብ ትሕዝትኡ ዝኾነ፡ ቋንቃ የማዕብሉ።


ብዛዕባ ቋንቃ "ትግሪኛ" ምርኩስ ብምግባር፡ ክስራሕ ዝተሓስበ ፖለቲካዊ ኣጀንዳን፡ ማሕበራዊ ምህንድስናን፡ ኣብዚ ከባቢና ዳርጋ እቲ ጠንቂ ዝበዝሐ ሁከትን ዕግርግርን ኢዩ።

ኣብ ኢትዮጲያ ንዝተወሰነ ዓመታት ዝገዝአ ብተወለድቲ ትግራይ ዝተዓብለለ ወይ ዝተጸልወ ስርዓት ኢህወደግ፡ ቋንቃ መሰረት ብምግባር፡ ብሄራዊ መንነት፡ ካብኡ ሓሊፉ ድማ ሓደ ናቱን-ዘይናቱን ዝገበተ፡ ብዝኮነ ኣህጉራዊ ዉዕላት ደገፍ ዘይብሉ ጂኡግራፊያዊ ግዝኣት ብምኽላል፡ ፖለቲካዊ ስርዓት ክተክል ሓሊኑ፡ እዚ ኩሉ ዕንወት ድማ ኣኸቲሉ ይሓልፍ ምህላዉ ኢዩ።


ከምቲ ኣቀዲሙ ዝተባህለ፡ እትረፍ ሓደ ካብ ትሕዝቶታት ባህልን ልምድን ዝኮነ "ቋንቃ" ምርኩስ ብምግባር፡ ዘርኢ ብሄራዊ መንነት ክትሰርሕ ምሕላን፡ ምሉእ ትሕዝቶታት ባህልን ልምድን እዚ ሕብረተሰብ ኣገናዚብካ ዉን፡ ማጂሽያን-ጠቢበጠቢብ ኬንካ፡ ናይ ሓባር ዓለባ ክትከድኖን፡ ከተመሳስሎን ኣይትኽእልን ኢኻ።


ከም'ቲ ቋንቃ እንግሊዝ ብብዙሓት ሃገራት ዝዝረብ፡ ተኮነ ዋላ ሃሃገርካ ሒዝካ ክንስኻ፡ ካብ-ናብ "English USA Vs English UK, and so on"፡ ኢሎም ዝፈሊዎ፡ ፍልልይ ክፈጥሩ ተበሪህዎም ዘይኮነ፡ እቲ "ኣከባቢ ናይ ሓባር ባህልን ልምድን ይፈጥር" ካብ ዝብል ፍልስፍና ዝተላዕለ ጥራይ'ዩ።


ቋንቃ ኣዴኻ ትግሪኛ፡ ካብ ብሄረ ትግሪኚ ኬንካ ዉን፡ ኣባሻዉል ዘሎ ቋንቃ ኣይክርዳኣካን ኢዩ፡ ወይ ኣብ'ቲ ከባቢ ክትዓቢ ኣለካ?


እስከ፡ ኣብ ሃገርና ኤርትራ ዝዝረብ ትግሪኛን፡ ኣብ ኢትዮጲያን ነወዳድር፡


ትግሪኛ ኢትዮጲያ (ትግራይ) Vs ትግሪኛ ኤርትራ (ትግሪኚ) -------------------------------------------------------------------- ደቢሩኒ እኒኦ = ተሃክዩኒ ኣሎ መንደር = ገዛውቲ ረዳታ = ሓገዝ ወይ ረድኤት ቀበሌ = ምምሕዳር ከባቢ ትምህርት ቤት = ቤት ትምህርቲ ፀጉር ቤት = እንዳ መሻጢት ሽንት ቤት = ሽቓቕ ደረሰኝ = ሰነድ ቅብሊት ወጣት ማሕበር = ማሕበር መንእስያት ስብሰባ እንኤና = ኣኼባ ኣለና ጭፈራ ቤት = ቤት ሳዕስዒት ዳቦ = ሕብስቲ ሱቅ = ድኳን ምግጋር = ምስንካት ናጋ(ነገ) = ጽባሕ ችግር የብሉይ = ጸገም የብሉን ስርሓቲ = ስርሓት መተሓባባራይ = መወሃሃዲ ገራሚ ሰብ ኢኻ = ትገርም ሰብ ኢኻ ክህርስ እየ = ክድቅስ እየ እኮ = ኢህናይ ደኣ ስብራት = መስበርቲ ተቅማጥ = ውጽኣት እረ = ወረግ ጤና ጣብያ = ማእኸል ጥዕና ኣመራርሓ = መሪሕነት ምጉብናይ = ዑደት ምግባር ምዝንናይ = ምዝንጋዕ ሳጥን = ሳንዱቕ ገናሕ መኪና = መራሕ መኪና ኣንደበት = ልሳን ስንዳይ = ስርናይ ቡና = ቡን ሙዝ = ባናና ሽንኩርቲ = ሽጉርቲ ቲማቲም = ኮሚደረ ብስክሌት = ብሽግለታ ብበኩለይ = ብወገነይ ተረጋጋእ =ህድእ በል ድርጅት = ትካል ማዘጋጃ ቤት = ምምሕዳር ከተማ ማስታወቂያ = ሓበሬታ ምግብ ቤት = ቤት መግቢ ደንጊጸ እኮ እየ = ሰንቢደ እንድየ ኣሕዚኑኒ = ኣደንጊጹኒ ማጅራት = ወንጠር ክሳድ ሚጣ = ናጽላ ህጻን መታወቂያ = ወረቐት መንነት ኣስትያየት ግበሩለይ = ዳግመ ግምት ግበሩለይ መስታወት = መስትያት መዳለዊ መደብ = ኣዳላዊ መደብ ፍጥነት = ናህሪ እወ ዶ = ምሽ ዶ ብርቱካን = ኣራንሺ ርካሽ እዩ = ሕሱር እዩ ክባር እዩ = ክቡር እዩ ነኺኡኒ = ተንኪፉኒ ብጉልበት = ብሓይሊ መዳበርያ = ድኹዒ ወይኒ = ነቢት ብተለይ = ብፍላይ ፈተና = መርመራ ጎበዝ ተመሃራይ = ንፉዕ ተመሃራይ ብልቐረየ = ብዝተረፈ ድንገት ርእየዮ = ወዝቢ ርእየዮ በስቢሱ = ጠልቅዩ ኣምሊጡ = ሃዲሙ ፎቶ ቤት = ቤት ስእሊ ፎቶ ተላዒለ = ስእሊ ተሳኢለ ኣስቸጋሪ እዩ= ኣጸጋሚ እዩ ኣየር መንገድ = መንገዲ ኣየር ክክዕ = ትምትሞ ምቑፋር = ምኹዓት


NationalEr Interest

190 views

©2019 Proudly created with NationalEr Interest.